ब्रेकिङ्ग मुख्य-2 राष्ट्रिय

टुटेश्वरधाम जोगाउन २८ बर्षदेखी दण्ड काट्दै ६६ बर्षीय बासुदेव

राजकरण महतो,
महोत्तरी, भदौ ४ गते ।
महोत्तरीको गौशाला—४ रजखोरका ६६ बर्षीय बासुदेव महतो २८ बर्षदेखी दण्डकाटेर यात्रा तग गर्दै बर्दिबास स्थित टुटेश्वरनाथ महादेव मन्दिरमा जल चढाउँदै आएका छन् । पिठियुमा जलबोकेर करीब १६ किलो मिटर लामो बाटो आफ्नो ज्यानले नापदैं चिनो लगाएर मन्दिर पुगेर हरेक बर्ष जलचढाउने गरेका छन् ।
गौशाला बजार भन्दा पश्चिम मरहा र सोनी खोलाको संगम स्थल माण्डवी गंगा भन्ने स्थानबाट जलबोझेका उनी दश औंला जोडेर ऊँ नमः शिवायको मत्र जप गर्दै बाटोमा दण्ड काट्छन् । फेरी उभिएर खाडा हुन्छन् । यो क्रमलाई निरन्तरता दिदैं हरेक बर्ष उनी टुटेश्वरनाथ महादेव मन्दिर जल चढाउन पुग्ने गर्छन् ।
उनले दाहिने हातमा बेलको ११ इन्चको सिन्कोले चिनो लगाउँदै दण्ड काट्दैं बाटो पार गर्दै मन्दिर पुग्ने गर्छन् । २०४७ साल देखी उनी निरन्तर हरेक बर्ष साउने मेलाको एक सोमबारीमा जलचढाउन जल लिएर दण्ड काट्दै टुटेश्वरनाथ मन्दिर पुग्ने गर्दछन् ।
न बासुदेवको कुनै भाकल छ न त कुनै मनोकामना । ओझोलमा परेको टुटेश्वरनाथ धामलाई जोगाउनु र आफु परेपछी परम्परालाई आउँदो पुस्तालाई हस्तान्तरण गर्नु उनको अभिलाशा छ । टुटेश्वर १४ औं शताब्दीमा स्थापना भएको हो । महाभारत कालको वन पर्वका बेला भगवान महादेवले यसै स्थानमा अर्जुनलाई किरातेश्वर स्वरूपको दर्शन दिएको जनविश्वास पाइन्छ ।
४४ बर्ष शिक्षण पेसामा रमाएका उनी भन्छन्,‘टुटेश्वरधाम जोगाउन मैले दण्डी बमको कष्ठपूर्ण यात्रा गर्ने गर्छु,’ टुटेश्वर जंगलमा दण्डी काटेर चिनो लगाउँदै अघि बढ्दैं भेटिएका उनले भने,‘पच्चीस बर्ष भन्दा बढी त मैले टुटेश्वरधाममा भजन मण्डली जोते । पछी मन्दिरमा भक्तजनको भिड लागेपछी बोलबम, डाँक बम र दण्डी बमको यात्रालाई आफैले गरे प्रचारप्रसार गरे ।’ आझेलामा परेको धामममा हजारौंको संख्यामा भक्तजन आएको देख्दा उनी दंग छन् ।
मन्दिरको संरक्षण, सम्बद्र्धन र विकासका लागि बासुदेव लामो समय देखी गौशालाबाट १६ किलो मिटर दण्ड काटेर मन्दिर आउने गरेका छन् । जुन एउटा परम्परा नै बनिसकेको छ ।
१५ बर्षदेखी दण्ड काटेर बासुदेवलाई उनका छिमेकी ४० बर्षीय बिजय महतोले पनि साथ दिइरहेका छन् । बुधबार गौशालाबाट जल बोकेर दण्ड काट्दैं टुटेश्वर जंगलमा भेटिएका उनले भने,‘मेरो कुनै भाकल होइन्, भोलेबाबा प्रतिको आस्थाले दण्ड काटेको हुँ ।’ दण्डी बमको दुःख नसोध्नु भन्दै उनले थपें,‘जीउको रौं पनि दण्ड काट्दा काट्दैं उखेलिन्छ । ज्यान त घाउ जस्तै दुःख छ ।’ सुरुको दिनका जीउ दुःखे पनि पछि समान्य हुन्छ । चारदिन, पाँच दिनमा १६ किलो मिटर बाटो दण्ड बाट्दैं पार गरेर दण्डी बमहरु टुटेश्वरनाथ मन्दिर पुग्ने गर्छन् ।
दण्डी काटेर टुटेश्वरनाथ महादेव मन्दिर पुग्ने दण्डी बमहरुको अहिले बाटोभरी लर्को लागेको छ । गेरुवा वस्त्रधारण गरेर करीब २ सयको हाराहारीका युवादेखी जेष्ठनागरिकसम्मले दण्ड काटेर कष्ठपूर्ण यात्रा गर्दै मन्दिर पुगिरहेका छन् ।
विनोदसंगै जंंगलमा दण्ड काट्दै भेटिए, महोत्तरीकै सम्सी —३ रघुनाथपुरका २२ बर्षीय विपिन कुमार यादव । उनको जीउ पसिनाले निथ्रुकै भिजेको थियो । गन्धी र हापपेन्टमा धुलोमाटो टाँसिएको थियो र पनि उनी दण्डी काट्दैं थिए । ‘दण्डी बमको यात्राले शरिर स्वस्थ्य रहन्छ ।’ उनी चार बर्षदेखी दण्डी बमको यात्रा गरे टुटेश्वरनाथ पुगिरहेका छन् ।
‘दण्ड गरेर उठबस गर्दा बर्षभरी कुनै रोगले छुदैंन,’ तीन बर्षदेखी दण्ड काट्दैं मन्दिर पुग्ने गरेको बताउँदैं गौशालाका ४३ बर्षीय गगनदेव साहले भने,‘बाबालाई जल चढाएर दर्शन गर्ने बाहानामा हाम्रो शारिरीक बयाम पनि हुन्छ ।’उनका गाउँका २६ जना एकै समुहमा दण्ड काटेर टुटेश्वरनाथ पुग्ने यात्रामा छन् ।
प्रत्येक बर्ष नेपाल तथा भारतका १० लाख तिर्थालु भक्तजनहरु टुटेश्वरनाथ महादेव मन्दिरमा दर्शन गर्न आउँछन् । मन्दिरमा मेला भर्न आउने पर्यटकले व्यपार फस्टाएको होटल तथा पर्यटन व्यवसायी संघ प्रदेश नम्बर —२ का अध्यक्ष हिरा गौतमले बताउँ छन् । तिर्थ स्थलहरुले आन्तरीक तथा बाह्य पर्यटक प्रबद्र्धन विस्तार भएको छ ।
मन्दिरमा खानेपानीको चरम अभावले गर्दा भक्तजन तथा व्यपारीहरुलाई निकै समस्या रहेको गौशालाबाट मेला भर्न आएका अवधेश ठाकुरले भने,‘भक्तजनहरुको लागी मन्दिर वरिपरी पर्याप्त धर्मशाला पनि छैन । शौचालय अभावमा बाहिरै दिसापिसाब गरिन्छन् ।’
खानेपानी समस्या समाधानका लागी ढेड लाख क्षमताको खानेपानी योजनाको काम भइरहेको टुटेश्वरबाबा खानेपानी उपभोक्ता समितका अध्यक्ष रामपुकार यादवले जनाए । जिल्ला खानेपानी तथा सरसफाई डिभिजन कार्यालय महोत्तरीले मन्दिरको खानेपानी समस्या समाधानको लागी गरिरहेको काम अर्को बर्ष पुरा हुने विश्वास व्यक्त गरिएको छ ।
मन्दिर भन्दा साँढे सात किलो मिटर उत्तरमा खानेपानीको मुहान पत्ता लगाइएको छ । त्यहाँबाट पानी ल्याउन पाइप लाइन जडान गर्ने कार्य जारी छ । ‘मरहा खोलाको इनारमा मोटर जडान गरेर मेलामा व्यपार गर्न आउनेहरुलाई पानी वितरण गर्छौं,’ मेलाका समितका पूर्व सदस्य सूर्य विश्वकर्माले भने,‘आउँदो बर्ष खानेपानीको समस्या समाधान हुन्छ ।’
गत सामबारे मेलामा खयरमाराका शुशिल कुमार सिंहले १५ लाखको व्यपार गरेर । चिनी, खानेतेल, मैदा, च्युरा जस्ता खाद्यान्न सामाग्री वितरण गरेर उनले राम्रो व्यपार गरे । साउने सोमबारीमा टुटेश्वरनाथ महादेव मन्दिरमा भक्तजनहरुको भिड लाग्ने भएकोले मेला लग्ने गर्छन् । त्यहाँ व्यपार पनि राम्रो हुने गरेको स्थानीय श्याम ठकुरीले बताए ।
साउनभरीमा करीब ३ करोंको व्यपार हुने गरेको अनुमान गरिएको मेला समिति अध्यक्ष प्रवीण थापाले बताए । उनका अनुसार, गत सोमबारको मेला सम्मा मन्दिरमा २ लाख ४३ हजारको भेटी संकलन भएको छ । साँढे ८ लाखमा मेला ठेक्का लागेको छ । यसपालिकको मेलामा अहिले सम्म ७ लाख बढीले मन्दिरमा दर्शन गरिसकेका छन् । मन्दिर संरक्षण, सम्बद्र्धनमा सहयोग गर्ने दण्डी बम बासुदेव महतोलाई सम्मान गरिने अध्यक्ष थापाले बताए ।
मन्दिरमा इलाका प्रहरी कार्यालय बर्दिबासले मेलामा १५ जना सुरक्षाकर्मी खटाएका छन् । शसस्त्र र नेपाली सेनाले पनि भक्तजनहरुको सेवामा खटिएका छन् । बर्दिबास नरपालिकाले मेलामा निःशुल्क स्वास्थ्य शिविरको प्रबन्ध मिलाएको छ । मन्दिर पुग्ने मुख्यबाटो नगरपालिकाले कालोपत्रे गर्ने बजेट बिनियोजन गरेको छ ।
टुटेश्वरनाथ मन्दिरलाई विस्तृत विकास योजना बनाएर प्रसिद्ध धार्मिक तथा पयैटकीय स्थल बनाउनु पर्ने माग मन्दिर संरक्षणको लागी २८ बर्षदेखी दण्ड काट्दैं गरेका बासुदेव महतोले सरकारसंग माग गरेका छन् ।

शैलेन्द्र क्रान्ति
उहाँ टुडेपाटी प्रतिनिधि हुनुहुन्छ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *